Umra um umhverfisml




Um akstur hlendinu

Eftirfarandi tenglar eru sur fr barttunni gegn lveri Alcoa Hsavk:
Um starfsemi Alcoa
Eitthva anna!


Deila Facebook


Fara brl.is



Um akstur hlendinu

Svo ekki fari milli mla er g a mestu leyti hlynntur njum lgum um nttruvernd fr v aprl 2013 og tel au mikla framfr fr eldri lgum, srstaklega hva varar a lta nttruna njta vafans mun fleiri tilvikum en gert er r fyrir eldri lgum. essum lgum eru a vsu nokkrir minni httar hnkrar, sem ekki er sta til a gera miki veur t af og verur ekki fjalla um hr. rauninni er aeins eitt atrii essum lgum, sem g er mjg sttur vi, en a eru kvi um akstur eim mrgu vegslum hlendinu, sem ori hafa til tmans rs. ar tel g a fari hafi veri offari lokunum vegsla og nokku vtku banni vi vetrarakstri snj og s, sem ekki getur me nokkru mti haft fr me sr umhverfisspjll. ar sem g ekki lti til vetraraksturs lt g rum eftir a fjalla um au ml en tla a fara nokkrum orum um lokanir hlendissla, srstaklega Vatnajkulsjgari.
ur en lengra er haldi vil g taka fram a g hef tluvera reynslu af fjallvegaakstri a sumarlagi. g feraist talsvert um hlendi 9. ratug sustu aldar og fr m.a. Gsavatnalei nokkrum sinnum ur en Skjlfandafljt var bra. g hef meira a segja lent vandrum hlendinu vegna bilunar bl merktum og ffrnum sla og ori a iggja asto. Af msum stum hef g lti ferast um hlendi sl. 15 r ea svo en keypti mr jeppa fyrra og er byrjaur a endurnja g kynni.
Stofnun Vatnajkulsjgars og samning nrra nttruverndarlaga hldust a hluta til hendur og uru til skugganum af mesta raski slandssgunnar hlendinu af manna vldum, .e. Krahnkastflu og mefylgjandi uppistulni en enn fremur margra smrri stflna og uppistulna Eyjabakkasvinu, sem minni sgum fer af a heildarrask austan Snfells s lklega ekki minna en vestan ess. Lklega verur a skoa sguna ljsi essa: A mnnum hafi veri miki kappsml a hlfa rum svum jgarsins eins og framast vri kostur og hafi fyrst og fremst horft til blaumferar, en blar geta vissulega flutt stra hpa af flki vikvma tivistarstai skmmum tma. hefur ugglaust veri horft til httu utanvegaakstri, srstaklega ar sem vanir feralangar illa bnum blum eiga hlut, n ea torfrutrll me sandstigum (sliskjum), sem f a fara reitt inn hlendi a tilgangur bi faratkis og bnaar s augljslega utanvegaakstur. Niurstaan var illu heilli a takmarka mjg blaumfer jgarinum me v a loka nokkrum slum, svo sem Vonarskari.

Mr virist a rk lokunarsinna su einkum eftirfarandi:
1. A koma veg fyrir utanvegaakstur
2. A hlfa vikvmum svum fyrir blaumfer og miklum mannfjlda
3. A loka ffrnum, merktum og stikuum leium svo a vanir ea kunnugir fari sr ekki a voa.

Allt eru etta gtis rk sjlfu sr og ekki er g mti v a stemma stigu vi utanvegaakstri, takmarka ea stra umfer fjlstt og vikvm landssvi ea reyna a koma veg fyrir hpp ea slys hlendinu.
Einu sinni var g eirri skoun a ekki tti a fara neinar vegabtur hlendinu. Ekki tti a byggja brr yfir nein vatnsfll og umfram allt mtti ekki hleypa neinum upp hlendi, sem ekki vri ar til geru farartki, .e. jeppa. g er lngu binn a skipta um skoun. Allir slendingar ttu a eiga ess kost a heimskja hi strfenglega hlendi slands, sama hver feramtinn er og sama hvort eir eru jeppamenn, gngugarpar, hestamenn, ungir, gamlir, hraustir, langveikir o.s.frv. Og erum vi komin a kjarna mlsins.
Me v a loka hlendisleium fyrir akstri vlkninna kutkja erum vi a tiloka meirihluta slendinga og flesta erlenda feramenn fr v a skoa stra hluta hlendis slands. a gengur einfaldlega ekki a mismuna flki me essum htti.
heimasu Gsla lafs Pturssonar m finna msilegt um essi ml og m ar benda gta umfjllun hans um Vonarskar en ar m m.a. finna eftirfarandi:

"Almenningur er m.a. brn, barnaflk, flk besta aldri, aldra flk, nnum kafi flk, flk me rman tma, hlaunaflk, lglaunaflk, meira og lka minna mennta flk, fullfrt flk, hjartveikt flk, fatla flk, rorkuflk, bkla flk, flk sem stutt eftir - og almennt feraflk. Flk sem ntur eirrar lfsfyllingar a fara feti um fjallasali - ryggi bls. Yfir 90% slendinga. Flk sem af tal stum getur ekki uppfyllt au lympisku markmi sem slenskar rfagngur krefjast - en er hins vegar svo heppi a vast um slensk rfi er vel blfrt og engra vega rf. rfagnguhetjur hafa vttumikil svi ar sem engum bl er frt."

heimasu Gsla m enn fremur finna gta grein Sturlu engilssonar, sem ber yfirskriftina "Hafa allir slendingar rtt til a njta slenskrar nttru?" greininni er upptalning nokkurra hpa, sem ekki hafa lengur agang a Vonarskari skv. ngildandi akstursbanni og vil g leyfa mr a bta sykursjkum vi.

g hef reyndar grun um a hluti af aksturbannhyggjunni s til kominn vegna ffri og fordma. Fyrir nokkru svarai g manni Fsbk, sem hlt v fram a feraklbburinn 4x4 vri samsafn jeppadellukalla, sem hefi a eitt a markmii a aka utanvega, stunda sem mestar landskemmdir og yfirleitt vlast fyrir hlendinu me hvaa og ltum. a kom hann egar g sagi honum fr uppgrsluferum klbbsins samvinnu vi Landgrsluna og fleiri aila, stikuferir, ar sem ffarnir slar utan vegakerfis Vegagerarinnar eru stikair sjlfboavinnu og ferir, sem beinlnis eru farnar til a lagfra eftir utanvegaakstur hlendinu. fllst hann a lklega vru til stair hlendinu ar sem gnguflk gti veri frii fyrir vlknnum kutkjum, jafnvel stair ar sem slk tki kmust alls ekki.
Vandinn vi ffarnar, merktar og stikaar leiir er nttrlega ekki s a r eru til, heldur einmitt a r eru ffarnar, merktar og stikaar. Miklu skynsamlegra vri a veita f til a merkja r og stika, t.d. samstarfi vi hagsmunaaila eins og 4x4. arf a sjlfsgu a merkja mun betur, bi kortum og skiltum, hvernig faratki arf til a komast hinar msu hlendisleiir.
Vikvm svi hlendinu eru nttrlega fyrst og fremst grin svi, ar sem grur er mjg vikvmur fyrir llum troningi, .m.t. gangandi vegfarenda. Dmi um slkt er Laugavegurinn, sem er orinn mjg illa farinn af umfer gangandi en ekki akandi feralanga. E.t.v. vri hgt a grpa til skyndilokana af einhverju tagi til a minnka gang essi svi - n, ea beinlnis selja inn au. mtti vel hugsa sr brottfararskatt erlenda feramenn, sem tkast va erlendis og vri hgt a nota a hluta til a laga gngustga, ba til astu o.s.frv.
er a utanvegaaksturinn. Hr er gt grein eftir laf Magnsson ar sem m.a. er snt fram a a arf ekki mikinn tilkostna til a laga sla annig a utanvegaakstur heyri sgunni til. Einhverra hluta vegna fkkst essi grein ekki birt fjlmilum vetur. g held reyndar a utanvegaakstur stafi einkum af ffri annars vegar og setningi hins vegar. fyrra tilfellinu m nefna smjeppa of mjum dekkjum, sem treystir sr ekki yfir rrennsli ea drullupollinn og ekur v til hliar. Komist hann ekki yfir rrennsli hann a sjlfsgu a sna vi en a er vst ekki llum gefi. Sama gildir a sjlfsgu ef hann treystir sr ekki yfir drullupollinn.
Sara tilfelli er lklega erfiara viureignar v a til ess a beita sektum arf vntanlega a standa vikomandi a brotinu. m hugsa sr einfalda ager til a minnka etta verulega: A banna feramnnum torfrutrllum a koma me sliskjurnar inn landi.

A lokum eru hr tveir hlekkir. S fyrri er suna ferafrelsi en hinn sari mtmli Gsla lafs Pturssonar vi lokunarhtanir stjrnar Vatnajkulsjgars vori 2010. Mr ykja hugleiingar hans um A og B flki einkar lsandi fyrir hin andstu sjnarmi, sem hr takast en ttu a geta lifa stt og samlyndi vernum hins slenska hlendis.

25.6.13